Filter by type:

The New Antinomies of Islamic Movement in the Post-Gezi Turkey: Islamism vs. Muslimism

1. Englishi. Peer-Reviewed Journal Articles
Halil Ibrahim Yenigun
Turkish Studies 18/2 (2017): 229-250.
Publication year: 2017

ABSTRACT

The third-term policies of the AKP (Justice and Development Party) in Turkey posed new challenges for observers: do top-down Islamization policies and the increasing pan-Islamist tone in Turkish foreign policy signify a return to Islamism or is a new amalgamation in the making? In this case, is ‘post-Islamism’ now dated as an analytical tool to characterize the AKP’s new ideological formation or was it always a misnomer? Drawing on el-Affendi’s (2008) distinction between the Medina and Damascus models and observing the new Islamic opposition to the AKP policies, its post-2011 ideological configuration will be analyzed with reference to an antinomy of Islamism vs. Muslimism. Muslimism, an extension of Damascus model, is a quest for power and seeks Muslim interests worldwide. Islamism, an heir to Medina model, may be characterized by an ethical pursuit of justice that occasionally clashes with Muslim political interests.

The Political and Theological Boundaries of Islamist Moderation after the Arab Spring

1. Englishi. Peer-Reviewed Journal Articles
Halil Ibrahim Yenigun
Third World Quarterly 37/12 (2016): 2304-2321
Publication year: 2016

ABSTRACT

This paper explores the repercussions of the apparent failure of Islamist experimentations with democracy during the Arab Spring in terms of the moderation hypotheses with a specific focus on the Egyptian case. I build on the existing arguments that repression may paradoxically moderate mainstream Islamist movements with certain caveats: when Islamists eventually come to power, their ideological vision also matters within the nexus of their strategic commitments and the on-going power struggles with other Islamist contenders. The prospects of democratisation, then, may also depend on the theoretical and political success of an Islamist political theology that accords better with rights and freedoms than a simplistic procedural democracy. Repression may indeed lead to moderation of the well-entrenched mainstream Islamist groups. However, such analyses focus only on those who remain within the fold of the mother organisation, rather than the splinter groups that break away with their more radicalised views. Under the post-Arab Spring conditions and given the Salafi factor, current views on the repression–moderation cycle must also account for the defection among certain Islamist constituencies towards jihadi or vigilante Salafism.

Marx’s Justice? Tracing the “Ethical” in Marx’s Thought

1. Englishi. Peer-Reviewed Journal Articles
Halil Ibrahim Yenigun
Human & Society 3/6 (2013): 305-322
Publication year: 2013
ABSTRACT
 This paper sets out to inquire into the ethical character of Marx’s objections to capitalism by revisiting the North American debate during the 1970s. Toward this end, it probes the theoretical implications of the recent ethical turn in political theory as well as the transition from Marxism to post-Marxism. In a broader sense, the question is the possibility, necessity, and boundaries of deriving an ethical theory from Marx’s thought. I argue that there is an implicit ethical dimension in his philosophical system, one that he deliberately does not make explicit. Nonetheless, this dimension can be better articulated after the recent ethical turn. However, insofar as Marx opposes any moralizing discourse and struggle vis-à-vis capitalism due to his materialist commitments, it is essential for him that the struggle remains on the ground, material, and political.

Muslims and the Media after 9/11: A Muslim Discourse in the American Media?

1. Englishi. Peer-Reviewed Journal Articles
Halil Ibrahim Yenigun
The American Journal of Islamic Social Sciences (AJISS) 21/3 (2004): 39-69.
Publication year: 2004

ABSTRACT

This paper seeks to answer two questions: Has there been a shift in the representation of Muslims by the American media in the wake of increasing number of Muslims living here, and could Muslims speak for themselves through an autonomous Muslim discourse in the post-9/11 period? Using the tools of postcolonial analysis, I analyze the coverage on Muslims in the mainstream media following the 9/11 attacks. I find that there was a shift, in the form of a differentiation between moderates and fundamentalists. Additionally, the same tropes used to represent Muslims in the colonial discourse were now employed to the fundamentalist “Other.” Muslims could speak up; however, this could not avoid reproducing the dominant discourse. Yet, the presence of a significant Muslim minority offers opportunities for broadened boundaries of “American” citizenry that can be realized by growing activism to this end.

Siyaset Teorisinde Yeni Ontolojik ve Teolojik Tahayyüller ve Demokrasi [New Ontological and Theological Imaginaries in Political Theory and Democracy]

2. Turkishi. Peer-Reviewed Journal Articles
Halil Ibrahim Yenigun
Dîvân 18/34 (2013/1): 1-48.
Publication year: 2013

ABSTRACT

This paper analyzes three seemingly disparate but related developments in contemporary Euro-American political thought: political ontology, critical political theology, and new formulations of radical democracy, all of which embrace clear ontological imaginaries. As I walk through each genre, I demonstrate how, when taken together, they cultivate a new mood that signifies an awareness of the ontological and theological elements in one’s own thinking. I argue that this awareness eventually prefigures new imaginaries for radical democracy. In the end, the normative hope is that this new development will engender more generous ethico-political formations by enabling a deeper sensibility toward difference and otherness, including the non-Western other. The first section examines how ontology has recently come to the fore in these two traditions in the form of post-foundational ideas. The basic trend noted here is how several thinkers now maintain the unavoidability of ontology in political thinking as opposed to anti-foundationalist views. But the idea of ground here is a far more elusive, non-determinative one that also defies foundationalist premises. I present the North American versions through White’s “weak” and “strong” ontology dichotomy while focusing on the European representatives of this streak through Marchart’s conceptualization of post-foundationalism, which draws on the distinction between politics and the political. Next, I look at how the theological element is being increasingly acknowledged as an ineradicable element of political theory. As a result, many political theorists and political theologians have converged to articulate this theological residue together. As regards the field of political theology, this is where one finds the emancipatory thinking of critical political theologians, especially liberation theology. As for political theory, I look at three theological concepts that have entertained a worthwhile afterlife: mythos, messianicity, and theodicy. I will demonstrate how these particular concepts can be productively used in political theory. As a case in point, I will pay particular attention in this section to Jacque Derrida’s concept of “democracy-to-come.” Coming to terms with our thinking’s ontological and theological elements is most meaningful when we consider the new imaginaries of radical democracy. My concern here is to underline how radical democracy’s ontological dimension has gradually acquired a crucial significance. In addition to their ontological critique of liberal democracy, radical democratic thinkers are now concentrating more on the ontological conception of democracy as an infinite ideality. My overall goal in this article is to show that a new mood is emerging in Euro-American political thinking. Inasmuch as our partners are more conscious of their ontologies and the operative mythoi in their own political thinking, our dialogical engagement will be more amenable to political arrangements that pursue more free, just, and egalitarian political arrangements.

 

ÖZ

Bu makalede güncel siyaset teorisinde farklı mecralarda yürüdüğü düşünülebilecek olsa da birlikte yeni bir ruh hâli teşkil ettiğini savunduğum üç yazın alanını ele alıyorum. Öncelikle “temel” tartışmaları sonrası temeli aşılmış görmeyen ama onun ahlâk ve siyaseti biçimlendirme tarzını belirlenimcilikten farklı kurgulayan post-temelcilik anlayışı ile seyrek ontoloji kavramını işliyorum ve bunun normatif sonuçlarını soruşturuyorum. Siyasaldaki teolojik unsuru ortaya çıkarma çabasındaki yeni teorik yaklaşımlar ise ikinci başlığı oluşturuyor. Bu bağlamda temel ve siyaset ilişkisini teist bir düzlemde tasavvur eden siyaset teolojisinin eleştirel türlerine ve bilhassa Özgürleşme Teolojisine dikkat gösteriyorum. Ayrıca siyasetteki “teolojik tortu” olarak nitelendirdiğim mitos, mesihîlik ve teodise kavramlarını ayrı başlıklarda inceliyorum. Analiz ettiğim son alan olan radikal demokrasi ise bu tartışmaya bilhassa yeni ontolojik tahayyüleriyle dâhil oluyor ve liberal demokrasi ile liberal sekülerizme ontolojik eleştirileriyle merkezî önem taşıyor. Yazının temel ekseninde savunulan düşünce, Avro-Amerikan siyaset teorisinde post-temelci siyaset ontolojisi, eleştirel siyaset teolojisi ve radikal demokrasinin birlikte kıvamlandırdığı yeni bir ruh hâline girildiği yönündedir. Bunun da radikal farklılık, derin çoğulculuk ile farklı mitosları kabulleniş ve sahipleniş gibi yeni tutumlar temelinde “öteki”ne daha açık bir müzakere zemini yarattığı ve daha yücegönüllü etikopolitik teşekküllere imkân verecek bir normatif alan açtığı savunulmaktadır

The Rise and Demise of Civilizational Thinking in Contemporary Muslim Political Thought

1. Englishii. Articles in an Edited Volume
Halil Ibrahim Yenigun
Debates on Civilization in the Muslim World: Critical Perspective on Islam and Modernity, edited by Lütfi Sunar, 195-225. New Delhi: Oxford University Press, 2017.
Publication year: 2017

ABSTRACT

This chapter is an attempt based on the emerging field of comparative political theory (CPT) to trace civilization’s trajectory throughout the contemporary era, beginning with Rifa’a Rafi ’ al-Tahtawi (1801–1873) up to and including Hamid Dabashi. Although it analyses the rise and demise of this concept, among my chief concerns is to discuss this concept’s current descriptive and normative value. I argue that for the last two centuries, the term civilization has possessed a primarily rhetorical value, for it functioned as a defensive tool that subjugated Muslims could use against the Western colonial discourse that helped justify and perpetuate colonial domination. Thus, the term Islamic civilization itself emerged as a defensive discourse constructed by Muslim apologists to counteract the project of the ‘West’, which had first constructed ‘the Orient’ as a foil to represent its distinct and inferior ‘other’. Beyond this, I maintain, civilization has had little descriptive and normative value for Muslims’ self-understanding or self-projection. Moreover, I argue that its current deployment as both a descriptive term for various Muslim cultures’ self-understanding, as well as a normative goal for Muslims to pursue a socio-political project in the form of constructing or revitalizing an ‘Islamic civilization’, is obsolete and must be overcome. Toward this end, I will pay particular attention to the work of Dabashi (Dabashi 2001, 2008), who has consistently sought to deliver a coup de grâce to this wellworn concept. Accordingly, I view all attempts to formulate a unique ‘Islamic civilization’ vis-à-vis Western civilization as futile pursuits of an outmoded way of thinking about oneself and the other. By the same token, the concept of dialogue among thinkers who draw upon diff erent ontological sources should not be considered a dialogue among civilizations, a concept that is itself a power-effect. Any truthful and reasonable theoretical endeavour that aims to establish dialogue and peace among groups of people, therefore, must first debunk such essentialist concepts. My stance can better be characterized as ‘post-Western’, a post-Orientalist overcoming of the categories of ‘Western’, ‘Eastern’, or ‘Islamic’ civilizations.

You can also find the full-text on Oxford Scholarship Online database at http://www.oxfordscholarship.com/mobile/view/10.1093/acprof:oso/9780199466887.001.0001/acprof-9780199466887-chapter-8 (institutional subscription required).

Siyaset Etiği: Siyasetin Ahlâkı, Ahlâkın Siyaseti veya Ahlâkın Siyasette İmkânları [Political Ethics: The Ethics of the Political, The Politics of Ethics, or The Possibilities for Ethics in Politics]

2. Turkishii. Articles in an Edited Volume
Halil Ibrahim Yenigun
Güncel Yaklaşımlar Işığında Etik [Ethics in the Light of Current Approaches], edited by Rana Atabay and Oykü Iyigun, Istanbul: Beta, 2015.
Publication year: 2015

ABSTRACT [TURKISH]

Ahlâkın siyaset alanında varoluş imkânları incelenen bu çalışmada, ahlâk-siyaset ilişkisinin etik ve siyaset felsefesindeki genel seyri, Sokratik felsefeden başlayarak İslâm ve modern düşünce geleneklerindeki çeşitli uğraklarına işaret etmek suretiyle tespit edilmeye çalışılmıştır. Siyasetin erdemi toplumda gerçekleştirme mekanizmasından ibaret görüldüğü klasik görüşler ile özel ve kamusal alan ayrımı etrafında şekillenen anti-paternalist modern görüşlerin tartışılmasının ardından, siyasalı giderek ahlâktan özerkleştiren bir düşünce damarını ortaya koyma amacı güdülmüştür. Bütün bu düşünce izleğinin getirdiği noktada; siyasetin erdeminin topluma benimsetilme projesi görülmediği, siyasetin ahlâktan ayrı varlık alanının tanındığı bir durumda ahlâkın siyasette varoluşunun meşru imkânları araştırılmış ve kimi etiko-politik eylemliliklerin bu imkânlar çerçevesinde değerlendirilmesi önerilmiştir.

Turkish Islamism in the Post-Gezi Park Era

1. Englishvi. Opinion Pieces and Talks
Halil Ibrahim Yenigun
The American Journal of Islamic Social Sciences (AJISS) 31/1 (2014): 140-154.
Publication year: 2014

ABSTRACT

The Gezi Park protests have stirred serious controversy both inside and outside Turkey on the JDP’s ruling style and ideology. By drawing on el-Affendi’s distinction between the Medina and Damascus models, I discuss the Islamist opposition to Erdoğan during the Gezi events. I argue that notwithstanding his recent Islamization policies, Erdoğan’s JDP is a conservative party that caters to Muslim nationalism while a new Islamism as an ethico-political ideal has been in the making by the praxis of the new Islamist youth.

Islamic Liberation Theology: Resisting the Empire

1. Englishv. Book Reviews
Halil Ibrahim Yenigun
(by Hamid Dabashi) AJISS 27/3 (2010): 100-102.
Publication year: 2010

By this provocative work – to say the least – Dabashi makes a quite timely intervention in the direction that the new discourse on Islam has recently taken, especially among progressive-liberal Muslim scholars. Unlike many others who are attracted to liberalism of various sorts, Dabashi remains closer to the socialist lineage to formulate a fervent anti-imperialist critique and struggle for justice in the line of liberation theologies of Gustavo Gutierrez and Joseph H. Cone. There have also been a few other Muslims pursuing a similar endeavor, such as Shabbir Akhtar and Farid Esack. Yet Dabashi, while retaining the basic sense of liberation theology, “articulation of the meaning of faith based on commitment to abolish injustice” (p. 254), is rather after a theodicy for our post-civilizational times. In his words, the aim is “to investigate the specifically Islamic manners of opposing the imperial upsurge in the aftermath of the ‘Islam and West binary opposition’” (p. 2).

On Shifting Ground: Muslim Women in the Global Era

1. Englishv. Book Reviews
Halil Ibrahim Yenigun
(ed. Fereshteh Nouraie-Simone) The Virginia Quarterly Review Summer 2006, 263-264.
Publication year: 2006

Fourteen distinguished scholars discuss how the interconnected web of economic globalization, transnational networks in new information technology, and the revival of Islam have opened up new opportunities for, and have in turn been transformed by, Muslim women. An underlying common theme of the contributors is their challenge to the colonially rooted, monolithic representation of Muslim women as voiceless and invisible victims (“behind-the veil”) of the Islamic patriarchy in both traditional and modern eras.

Essential History: Jacques Derrida and the Development of Deconstruction

1. Englishv. Book Reviews
Halil Ibrahim Yenigun
(by Joshua Kates) The Virginia Quarterly Review Summer 2006, 268- 269.
Publication year: 2006

In this new contribution to Derrida studies, Joshua Kates sets out to make up for the lack of a truly global interpretation of Derrida’s
thought. He seeks to develop a comprehensive view of Derrida, who has been lost in the rift between one camp that labels him a radical skeptic subscribing to linguistic determinism and another that sees deconstruction in greater proximity to traditional philosophy.

Crucial Images in the Presentation of a Kurdish National Identity: Heroes and Patriots, Traitors and Foes

1. Englishv. Book Reviews
Halil Ibrahim Yenigun
(by Martin Strohmeier) AJISS 22/1 (2005): 105-107.
Publication year: 2005

This book is primarily a history of the early Kurdish movement, from its inception in the late nineteenth century to the 1930s. Yet, its distinctiveness comes not from the Kurdish nationalists’ more publicized products, but from its focus on the margins of their literary attempts. This study of failed nationalism “is concerned less with how and why Kurdish nationalism did or did not ‘catch on’ than with the efforts made by [the] Kurdish elite to construct a viable concept of Kurdish identity” (p. 1). In other words, the author’s
main concern is to identify how images of the Kurds were constructed and represented, and how they evolved, over time, until the late 1930s.

Tunisi’s Dream, Erdogan’s Nightmare

1. Englishvi. Opinion Pieces and Talks
Halil Ibrahim Yenigun
openDemocracy, May 29, 2017.
Publication year: 2017

Khayruddin Pasha al-Tunisi (d. 1890) was in many ways a typical nineteenth century Ottoman statesman and reformist thinker, but indisputably unique in many other ways. Serving in the remote principality of Tunisia, he was an adamant advocate for a constitutional regime like his Young Ottoman counterparts in Istanbul. But he stood out in his quest to ground his views on a quite firm Islamic foundation.

His classical political treatise, The Surest Path (Aqwam al-Masalik) was no less than a modern comparative politics manuscript. He would quote an unlikely figure, Ibn Qayyim al-Jawziyya (d.1350) to justify his reformism: “any path where the road signs of justice are perceptible is the path of the shar’ and religion of God.” This not only opened up an immense space for rational deliberation in Islamic political thinking but placed him among the proto-Islamist political thinkers as well.

Haklılığı Türk Oluşundan Gelene, Savaşa Karşı Barış Derdinizi Anlatmak [Speaking of Peace against War to One whose Turkishness is Righteousness]

2. Turkishvi. Opinion Pieces and Talks
Halil Ibrahim Yenigun
Emek ve Adalet Platformu, January 24, 2018.
Publication year: 2018

Afrin üzerine yazmak zor. Öyle ki gurbette yahut sürgündeyseniz, hükümran yapıların hiçbirine biatlı ve tâbî değilseniz, egemen ellerin şimdilik birbirlerine uzanmadığı ve siz barış isteyenlerin aynı anda ve hep birlikte takibatını yapmadığı ölçüde aklınızdan geçeni ertesi günü hapsi boylamadan söyleyebiliyorsunuzdur. Ama yine de dünyanın genel itibariyle itimat ettiği haber kaynaklarının gözlemlediği bir savaşın sivil zayiatlarını duyurmaktan ibaret tweetlerinizi beğenen ve paylaşan birilerinin kapılarının kırılıp terörist propagandadan içeri alınmasına bile yol açabilirsiniz. Çalışma masamı posta pulları süsleyen Henry David Thoreau’dan Rosa Luxemburg’a, Siyonist rejimdeki Refuseniklere kadar uzanan savaş karşıtlığının şu kaç yüz yıllık tarihinde, Türkiye gibi vicdanî reddin, barış aktivizminin bu kadar cılız tarihinde bile Kore Savaşı’ndan bu yana belki de bu kadar karanlık bir zaman görülmemiştir. Şu kadar ki daha on beş yıl önceki Irak’ta Savaş Karşı Koordinasyonu girişimi sanki ütopik bir gelecekte veya alternatif bir evrende yaşanmış gibi. İçinde yaşamakta olduğumuz için cesametini bile henüz kavrayamadığımız bir distopyanın dibindeyiz.

Belki de Sandıkta Son Defa Denebilecek bir 'Hayır' [To Say ‘No’ in a Ballot Box, Perhaps for the Last Time]

2. Turkishvi. Opinion Pieces and Talks
Halil Ibrahim Yenigun
Gazete Duvar, March 2, 2017.
Publication year: 2017

16 Nisan’da, 2015 Kasım seçimlerinin ardından yine bir “sopalı seçim”de belki de son defa “hayır” deme özgürlüğümüzü kullanacağız. Bu referandumda Türkiye’nin cumhuriyetten çok daha eskilere uzanan, gelgitlerle de olsa aslında iki yüz yıllık bir “sınırlı iktidar” tesis çabasının sonunu da oyluyor olma ihtimalimiz yüksek.

Olağanüstü Hâllerde Lig Düşmek yahut İki Yüz Yıllık Aranın Sonu [Demotion under the State of Emergency or the End of a 200 Year Interval]

2. Turkishvi. Opinion Pieces and Talks
Halil Ibrahim Yenigun
Gazete Duvar, March 1, 2017.
Publication year: 2017

Türkiye’de yıllardır süregitmekte olan çalkantı basit bir siyasi kriz olmadığı gibi bu anayasa teklifi de ülkenin bütün reform birikimine yalnızca hafif bir darbe olmayacaktır. Türkiye çalışmalarının talebe ve gözlemcileri, geçici bir siyasi krizden ziyade, hatta salt Cumhuriyet kurumlarının aşınmasından çok daha öte, inşası iki yüz yıl önce başlayan Osmanlı modern devletinin lime lime edildiğini dehşetle izlemekteler.

Her bildiri bütün taraflara konuşur mu? [Does every petition speak to all sides?]

2. Turkishvi. Opinion Pieces and Talks
Halil Ibrahim Yenigun
Gazete Duvar, December 11, 2017.
Publication year: 2017

Açığa alınmam üzerine, her bildirinin amacının farklı olduğunu, bir insan hakları örgütü tarafından yayımlanmadığı müddetçe her bildiride belli bir tarafa konuşulabileceğini, bunun diğer tarafı kollamak anlamına gelmeyeceğini anlatmıştım. Çok yalın biçimde 2014’teki İsrail’in 51 gün savaşında kimsenin HAMAS’a laf edilmemesini dert etmediğini, 2013 Rabia katliamı üzerine, Rabia kınama bildirilerinde İhvan taraftarlarının şiddet kullanmasının kınanması bir yana, bilinmediğini söylemiştim.

İktidarın Soykütükleri: Devlet Mitosu [Genealogies of Power: The Mythos of State]

2. Turkishiv. Magazine Articles
Halil Ibrahim Yenigun, Cengiz Çağla, Muhammed Yasir Bodur
Nida, 178 (November-December 2016).
Publication year: 2016

Öncelikle Sivil Ses ekibine böyle bir programı düzenledikleri için teşekkür ediyorum. Hakikaten son derece iddialı on oturumluk bir seri program. Biz arkadaşlarla tasarlama sürecinde de istişare etmiştik. Okulda bir araya geliriz, daha büyük ümitlerle, daha farklı bir çalışma yaparız diye düşünmüştük. Fakat kısmet burayaymış. Tabiî süreçler bizi ister istemez sokağa atıyor, bir atılma hâlindeyiz devamlı. Ama bu, aslında felsefenin yuvasına dönmek anlamına da geliyor. Biliyorsunuz, bir Sokrates figürü vardır, sokak sokak dolaşır ve felsefeyi sokakta yapar. Çünkü bilgi hakikaten akademi denen kuruma, o kurumlaşmaya mahpus kalmış bir şey değildir. Bilgi, ahlâkî sorumluluğunu da üstlenmiş ve erdem peşinde olan bir filozofun herkesle birlikte yürüttüğü bir faaliyettir. Bence işte böyle bir hayrı da var bu süreçlerin. Biz bir anlamda Sokratik âna geri dönüyoruz. İnşallah, hangi çatı altında olursa olsun, böyle ortamlarda buluşarak, konuşarak, tartışarak birlikte hakikat yolculuğuna devam edeceğiz.
Bu yaşanan süreç bir bakıma bilginin ahlâk ve erdemle yakın ilişkisini net bir biçimde ortaya koyuyor. Ben şahsen böyle düşünüyorum, dolayısıyla herhangi bir konuda ümitsizleşmek, ye’se düşmek üstümüze düşmez. Biz yine bu şekilde devam edeceğiz. Ne kadar kişi kalırsak kalalım buluşmalara ve hâlleşmelere devam edeceğiz ve bilgiyi bulabildiği her türlü yuvasında veya sokakta insanlarla paylaşacağız.

Muhafazakâr Kültür Olur mu? [Is there a Conservative Culture?]

2. Turkishiv. Magazine Articles
Halil Ibrahim Yenigun
Nida, 169 (March-April 2015): 10-13.
Publication year: 2015

“Muhafazakâr kültür” kimimize oksimoron bir ifade görünürken, kimimiz için ise muhafazakârlar ülkenin (millî) kültürünün hamiliği vasfını taşıyor. Bu minvalde Türkiye’nin paralel toplumlara bölünmüşlüğünün kendini en çok kültür savaşlarında gösterdiğini söylemek de çok abartılı bir iddia olmasa gerektir. Gerçekten de birçok politika sorununda çok-kutuplu, çok parçalı bir yapı arz eden ülkemiz, edebiyat ve sanat konularında geçmişi Cumhuriyetin çok daha erken yıllarına kadar götürülebilecek bir ayrışmanın mecrasında biteviye akmışa benziyor. Kritik dönüm noktalarında teşekkül eden yapı ve örüntülerin süreğenliği yer yer ve dönem dönem başka coğrafyalarda da görülebilecek olsa da belli istisnalar haricinde sağ-muhafazakârlar ile her türlü fraksiyonlarıyla solun Türkiye’de Soğuk Savaşı özellikle edebiyat ve sanatta kıyasıya sürdürüyor olması izaha değer bir durum olma niteliğini koruyor. Bununla birlikte muhafazakârlığın tepeden bütün kesifliğiyle toplumun bütün menfezlerine nüfuz ettiği bir vasatta kültürle kurduğu ilişki her lâhzasında yeniden değerlendirmeyi de gerektiriyor ve kimi noktalarda da teorik tartışmaları icbar ediyor. Sözgelimi siyasal iktidarların muhafazakârların hükmü altına girdiği durumlarda muhafazakârlığın özgün karakteri kültür politikalarına nasıl akseder? Muhafazakârın yeni makbul vatandaş hâline geldiği bir kültürel iklim, kültürel üretimde ne gibi yeni dinamikler ortaya çıkarmıştır?

Esasen bu tür soruların ele alınacağı bu yazıda ayrıca fikriyat düzleminde onyıllardır sağ-muhafazakârlıktan ayrışma ve özgünleşme çabası vermiş bir kültürel alt grup olan İslâmcıların muhafazakâr kültürel hegemonya teşekkül süreçlerinin neresinde yer aldığı üzerine de kafa yoracağım. Basitçe “bayağılığın” veya daha da ileri giderek “pespayeliğin idealizasyonu” şeklinde adlandırabiliriz bu süreçlerin kültürel yekûnunu. Fakat demokratikleşmenin çoğunlukçu ilk evresini yaşayan bir ülkede diğer taraftan kültürün endüstrileşmesi, sermayenin yeni muhafazakâr gruplar lehine el değiştirmesi, neo-liberal küresel birikim modellerinin süregelen tahakkümü ve nihayet kültür kavgalarının yeni ana mecralarından biri olarak sosyal medyanın güçlenmesi birçok makro sürecin denkleme alındığı bir değerlendirmeyi gerektiriyor.

Cemaleddin Afgani: Mücadelesi ve Islah Mirası [Jamaladdin al-Afghani: His Struggle and his Reform Legacy]

2. Turkishiv. Magazine Articles
Halil Ibrahim Yenigun, Yusuf Enes Sezgin (ed.)
Tasfiye 47, (May-June 2014): 62-82.
Publication year: 2014

Bugün, Afgani’nin vefat yıldönümü ve biliyorsunuz İstanbul’da vefat eden Afgani, hayatıyla, ölümüyle aslında hayatının her türlü detayıyla tartışma konusu olan bir isim. Türkiye açısından daha da enteresan bir durum arz ediyor çünkü Cemaleddin Afgani halen, yani şu zamanda bile adeta yaşayan bir insan gibi karalama kampanyasına maruz bırakılıyor. İsmini Google’da arattığınız zaman şu an kendisinin, tıpkı bir siyasi veya siyasetçilerin operasyon yürüttüğü insanlar aleyhinde nasıl bir kampanya varsa, aynı o şekilde yaşayan bir insan gibi bir medya kampanyasına maruz kaldığını görebiliyorsunuz.

Hayrettin Karaman’la “Laik Düzende Dini Yaşamak” yahut Siyaset Fıkhının Sınırları ["Practicing Islam in a Secular Order" with Hayrettin Karaman, or the Limits of Political Jurisprudence]

2. Turkishiv. Magazine Articles
Halil Ibrahim Yenigun
Birikim, Monthly Socialist Cultural Magazine, 303- 304 (June-July 2014): 203-210.
Publication year: 2014

Türkiye Müslüman ve İslâmcı düşüncesi açısından Hayrettin Karaman ismi “camiadışı” kesimin havsalasının pek kolay alamayacağı bir mana taşıyor. Türkiye’deki ortalama din algısı itibariyle AKP’nin giriştiği ve son bir yıldır çok daha ortaya dökülmüş tartışmalı kimi icraatların siyasal ve sosyal ahlâkla bağdaştırılması güçleştiği ölçüde Karaman’ın olanca özgüven ve sarahatle tekrar tekrar sunduğu apolojiler dikkat ve tepki çekiyor. Diğer köşeyazarları sert eleştirilerini dillendirdikçe karşılarında profesör ünvanlıların “Hayrettin Karaman sadece Hayrettin Karaman değildir.. bir anlamda sendir ve bendir. Hayreddin Karaman Türkiye’dir” şeklindeki abartılı sahiplenmelerini buluyorlar. Sahiden Karaman’ın yakın tarihimizde tuttuğu yer “parti müftüsü” karikatürleştirmeleriyle geçiştirilebilecek bir konum olabilir mi? Türkiye’de kimi yönlerden giderek kutuplaşan mufahazakâr ve seküler kesimler arasında bir din bilginine ilişkin bu algı uçurumunu anlamlandırmamızı sağlayacak ipuçları nerede bulunabilir? Elli yıldır dinden hareketle kurduğu ve sıklıkla polemiklere yol açan argümanlarını kamuoyu önünde cesaretle söylemekte olan Karaman’ın hangi özelliklerinde aranmalıdır? Temsil ettiği kesimin muhalefetten iktidara yürüyüş sürecinde İslâmcı entelijansiyadaki birçokları için söylendiği gibi Karaman’ın devlet ve iktidara ilişkin siyasal algısında makas değiştirmeler yaşanmış mıdır? Yoksa siyasala ilişkin tasavvurları süreklilik arz eden bir aydınla mı karşı karşıyayız? O hâlde birçok sekülere ve kimi İslâmcılara ürkütücü gelen ve otoriter, çoğunlukçu, hatta gettocu algılanan fikirleri çağdaş İslâm siyasal ufkunun neresindedir? Kendisiyle aynı ontolojik kaynaklardan hareketle geliştirilebilecek alternatif hatta zıt etiko-politik tasavvurlar mümkün müdür? Böylesi bir alternatif bakışla Karaman’daki temel sorun nasıl tanımlanabilir?

Islamisation of Turkey could lead to backlash

1. Englishvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun, Umur Yedikardeş
Ahval, April 9, 2018.
Publication year: 2018

Has democracy failed in Turkey? One scholar, activist shares his story

1. Englishvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun
Publication year: 2018

Halil Yenigun is a visiting postdoctoral scholar at Stanford’s Abbasi Program in Islamic Studies, who left Turkey in 2016 amidst a government crackdown on dissenting academics. In the below interview, Yenigun shares his story of advocating for democracy, human rights, and peace in Turkey, and calls for “global democratic solidarity” across borders to keep invasive governments in check.

Warum Halil Yenigün in der Türkei keine Zukunft mehr hat [Why Halil Yenigün has no future any more in Turkey]

3. Germanvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun, Amory Burchard
Der Tagesspiegel, August 26, 2016.
Publication year: 2016

Die Hochschulen in der Türkei sind schon länger unter Druck. Nach dem gescheiterten Putsch flog Halil Yenigün direkt aus den USA nach Berlin. Viele Forscher zieht es wie ihn nach Deutschland.

“Siyasal İslâm hüsran getirdi” [Political Islam brought about disappointment]

2. Turkishvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun, Umut Yavuz
Yeni Asya, March 14-16, 2010.
Publication year: 2010

Türkiye’de modern devlet inşası tutmadı [Modern-state-building failed to take root in Turkey]

2. Turkishvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun, Umur Yedikardeş
Ahval, April 1, 2018.
Publication year: 2018

İslam’ın güncellenmeye ihtiyacı var mı? Müslüman gençler sekülerleşiyor mu? Cumhurbaşkanı Erdoğan ve birçok din adamı, bazen İslam’ın bir değişime ihtiyacı olduğunu, bazen de bunun kat’i suretle olmayacağını söylüyorlar.

Türkiye ile birlikte diğer İslam ülkelerinde de İslam üzerinden belli değişimler göze çarpıyor. İran’da yaşanan olaylar, Suudi Arabistan’da başörtüsünde getirilen yenilikler bunlardan birkaçı.

Diğer yandan, Türkiye’de Müslüman gençlerin sekülerleştiği, İslam’ı yaşama biçimlerinin değiştiği ve bununla birlikte Müslüman mahallesinden giderek bir kopuş yaşadıkları dile getiriliyor.

Modernleşme ve sekülerleşme üzerinden Türkiye’de İslam’ın Müslüman mahallesindeki değişimini ve bu sürecin tarihsel boyutta nasıl evrildiğini,  Stanford Üniversitesi İslam Araştırmaları Merkezi’nden Halil İbrahim Yenigün ile konuştuk.

Türkiye Gençliği Sekülerleşiyor mu? Halil İbrahim Yenigün Yanıtladı [Are Turkish youth getting secularized? Halil Ibrahim Yenigün Answers]

2. Turkishvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun, Bahar Kılınç
Sivil Sayfalar, March 12, 2018.
Publication year: 2018

Yeşil Kuşak ve BOP’tan sonra ABD’nin yeni İslam politikası. İhsan Eliaçık, Aydın Selcen & Halil İbrahim Yenigün [The New US Policy on Islam in the aftermath of "The Green Belt," and “The Greater Middle East"]

2. Turkishvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun, Ihsan Eliacik, Aydin Selcen, Irfan Bozan,
Medyascope.tv, December 22, 2017.
Publication year: 2017

Yayına hazırlayan: Tania Taşçıoğlu

İrfan Bozan: İyi akşamlar. 117. Açık Oturum’a hoş geldiniz. Sedat Pişirici’nin seyahati nedeniyle bu akşam programı ben sunacağım. Bu akşam konuşacağımız konu: “Yeşil Kuşak ve Büyük Ortadoğu Projesi’nden sonra Amerika Birleşik Devletleri’nin yeni İslam Politikası”. Aslında şu anda da çok sıcak bir gündem var. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda, ABD’nin Kudüs’ü başkent tanıması üzerine, diğer ülkelerin tanımaması yolunda bir tasarı oylaması sert tartışmalarla devam ediyor. Tam da konumuza denk gelen bir konu. Bu konuyu kimlerle konuşacağız? Sağ tarafımda, eski diplomat Aydın Selcen var. Kendisi Gazete Duvar’da yazılar yazıyor, Artı Tv’de de program yapıyor. Sol tarafımda, ilahiyatçı yazar İhsan Eliaçık var. Kendisini Anti-Kapitalist Müslüman olarak tanımlıyor; 26 kitabı var ve İslam düşüncesi üzerine üretmeye devam ediyor.

Diğer konuğumuz da uzaklardan, Amerika’dan. Amerika Birleşik Devletleri’nde Stanford Üniversitesi İslam Araştırmaları Merkezi’nde akademisyenlik yapan Halil İbrahim Yenigün. Halil İbrahim Yenigün aslında Türk üniversitelerinde üretim yapıyordu. Ancak Barış Bildirisi’ni imzaladığı gerekçesiyle Kanun Hükmünde Kararname ile görevinden uzaklaştırıldı. O da bilimsel üretimini artık yaban ellerde sürdürüyor. Hepiniz hoşgeldiniz.

ABDli Müslümanlar neden radikalleşme eğilimine sahip değiller? [Why don't American Muslims tend to get radicalized?]

2. Turkishvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun, Deniz Baran
Düşünce Mektebi, August 10, 2017.
Publication year: 2017

Deniz Baran: “Dünyaca Ünlü İslami Kanaat Önderleri” dosya konumuz bağlamında şu an üzerinde durduğumuz coğrafya olan Amerika’daki Müslüman gençliğe, üniversitelere ve sivil toplum hareketlerine dair derinlikli bir bakış yakalayabilmek için Yrd. Doç. Dr. Halil İbrahim Yenigün ile yaptığım röportajın ilk kısmında daha çok ABD’deki İslami örgütlenmelere, faaliyetlerine ve yayın hayatına odaklanmıştık. İkinci kısımda daha çok dini-fikri-siyasi yönelimlerini ele alacağız.

ABD’deki örgütler idealimdeki din-devlet ilişkisini yansıtıyor [Muslim organizations in the US approximate my ideal religion-state relations]

2. Turkishvii. Interviews
Halil Ibrahim Yenigun, Deniz Baran
Düşünce Mektebi, June 20, 2017.
Publication year: 2017

Deniz Baran gerçekleştirdiği röportajında, ABD’de uzun yıllar geçirmiş hem akademik (kendisi siyaset bilimi alanında akademisyen) hem sivil toplum düzleminde faaliyetlerin içerisinde yer almış Halil İbrahim Yenigün ile Amerika’da ki Müslüman gençliği, üniversiteleri ve sivil toplum hareketlerini derinlemesine bir şekilde ele alıyor.